058 21 22 291

dr. Dietmar Mielke lezing

 ML King in relatie tot OostDuitsland en DDR- prediking/lezing Dietmar Mielke.

Dietmar en Karin Mielke woonachtig in Bitterfeld, nabij Leipzig vertelden:. In 1982 kreeg onze baptisten pastor uit de DDR , een uitnodiging voor een studiereis naar Zwitserland/ Ruschlikon. , waar ook nederlandse baptisten studenten naar toe gingen. De pastor vroeg, wie will schrijven met de familie Mielke? De Nobbes gingen schrijven- en het kontakt  en de vriendschap bleef tot op de dag vandaag…….
Dietmar – die ook voorgaat en musiceert in de Baptisten Gemeente  Bitterfeld- kan nu getuigen van de relatie tussen King, hemzelf en de vrijheid. Hij vertelt  ons er van in de dienst van zondag 16 september.
.


Uit het leven van King in relatie tot OostDuitsland.

Op 15 januari 1929 werd King in Atlanta geboren. Zijn moeder was een leraar, zijn vader een prediker van een zwarte baptistenkerk en actief in de ontluikende burgerrechtenbeweging. Het waren religieuze mensen. Zeker, ze hebben veel nagedacht over wat ze hun oudste zoon zouden kunnen noemen. De keuze viel op de voornaam van de vader: Michael. Hij wordt beschouwd als een moedige jager - tegen de duivel en kwade krachten, voor de goeden, de armen en de zwakken.  Een naam met programma.

In de zomer van 1934 - wanneer Michael vijf jaar oud is - beginnen zijn vader, dominee Michael King en zijn collega's aan een geweldige reis. De zwarte theologen worden uitgenodigd naar Berlijn om het Baptisten Wereldcongres bij te wonen.

De nazi's gebruiken het bezoek van honderden gasten van over de hele wereld voor hun propaganda. King maakt van de gelegenheid gebruik om het land van de Reformatie te bezoeken na het Wereldcongres, Luthersteden zoals Wittenberg en Eisenach. En hij is opgewonden. Gefascineerd door Martin Luther: Hoe hij vocht voor de vrijheid van geloof en de zelfbeschikking van de mens!
En misschien was het tijdens de terugreis over de brede oceaan op een rustige avond aan dek, toen hij zich realiseerde: ik wil mijn naam veranderen en wordt als deze Duitse hervormer genoemd. Niet Michael, maar Maarten Luther. Zijn naam dragen en zo zijn nalatenschap voortzetten.

Bij zijn terugkeer noemt Michael King zichzelf en zijn zoon: Martin Luther King. Hoe was dat voor de vijfjarige? Plots roept zijn moeder Michael niet meer op om te eten, maar Martin.

Martin Luther King Jr. is een begaafd kind. Hij baant zich een weg, ondanks obstakels vanwege zijn donkere huidskleur. Studies op school, universiteit, sociologie en theologie.
Hij volgt in de voetsporen van zijn vader, wordt pastor van dezelfde baptistenkerk en raakt betrokken als burgerrechtenactivist.
Hij zet zich in tegen segregatie en sociale onrechtvaardigheid. Weerstand zonder geweld.
Deze weerstand begon in 1955, toen een eenvoudige zwarte vrouw weigert haar plaats op de bus te geven aan een blanke man. En het blijft zich verspreiden en infecteert vele duizenden mensen. Rosa stond niet op.


Berlijnbezoek

In september 1964, 30 jaar na zijn vader, reist Martin Luther King Jr. ook naar Europa. Nog een Baptisten Europees congres, dit keer in Amsterdam.

ML King kreeg ook een uitnodiging voor West-Berlijn. Willi Brandt, de regerende burgemeester, had hem officieel uitgenodigd voor een herdenking voor de vermoorde president Kennedy. Daarnaast was er op privé-niveau een uitnodiging voor Oost-Berlijn van  Heinrich Grüber. Dus ML King komt op 13 september 1964  naar West-Berlijn.

Politische Situation

Op de ochtend van 13.9. er was een incident op de Berlijnse muur. Michael Meyer, een 21-jarige jockey uit de DDR, was neergeschoten terwijl hij de blokkades probeerde te doorbreken, maar werd door een Amerikaanse soldaat met een touw over de muur gesleurd. De ontsnapping van de jongeman verandert het bezoekprogramma van de prominente gast. King en hij haastte zich naar het toneel, gaf interviews en sprak met de bewoners van een woongebouw in West-Berlijn dat talloze kogel inslagen had ontvangen. Sommige kogels hadden ramen over de muur gebroken. In een uiterst geheime actie bezocht King de gewonde Michael Meyer in het ziekenhuis.

Een paar uur na dit evenement spreekt Martin Luther King over de Waldbühne in West-Berlijn voor 20.000 luisteraars. Hij zegt ook daar: de muur, dit symbool van onmenselijkheid en verdeeldheid zal vallen.

Maar King wil ook naar Oost-Berlijn. Dit plan dreigt te mislukken. De Amerikaanse autoriteiten willen niet dat King naar de communisten gaat. Ze nemen zijn paspoort in beslag. Er werd waarschijnlijk gevreesd dat de onverschrokken ML King, met zijn sterke wil en toewijding voor  vrijheid, de stemming nog meer zou kunnen voeden. Misschien wilde ze King ook een publiek optreden in Oost-Berlijn ontnemen. Hij zou dan een brede berichtgeving in de media in de VS hebben gevonden.

Maar King was een man die moeilijk geïntimideerd kon worden. Dus reed hij zonder paspoort naar de grens en wilde naar de DDR. De grenswachters wilden hem niet binnenlaten. Eindelijk herkende iemand hem en vroeg zijn supervisor. King werd door de grenswacht gevraagd of hij niets had om zich mee te identificeren. King liet toen zijn creditcard(!) zien en ze lieten hem binnen. Het is ongelofelijk - maar waar!

Gottesdienst in Ostberlin

Officieel is het bezoek aan Oost-Berlijn niet aangekondigd. Maar in de DDR was er een goed functionerende mond-tot-mondpropaganda. We noemden dat: tam/tamradio. En hij werkte ook hier goed. De  Marienkirche op Alexanderplatz is al druk wanneer de prominente prediker daar aankomt en honderden mensen buiten wachten. Het team van ML King besloot spontaan om de preek dezelfde dag in de kerk van Sophiakerk te houden.

De stemming in de kerk was heel bijzonder. Opgewonden verwachting was in de lucht. Een deelnemer onthoudt het. Ze was op dat moment student. Ze zegt:
"Dat er iemand kwam die sprak over geweldloosheid, die sprak over zijn geloof, sprak over vrijheid, sprak over gerechtigheid. Dit waren allemaal termen die je kippenvel bezorgden."

 

ML King zegt ook:
"Er is een gemeenschappelijke mensheid die ons gevoelig maakt voor lijden. Het is in dit geloof dat we de berg van de wanhoop in een steen van hoop kunnen veranderen. In dit geloof zullen we samenwerken, samen bidden, samen vechten, met elkaar lijden, opkomen voor vrijheid met de zekerheid dat we op een dag vrij zullen zijn. ... halleluja! "

Of de Duitse gastheren op de avond van deze dramatische dag al geraden hadden, dat dit korte bezoek eerst scheuren in de  muur veroorzaakte?

En bemerkten voor de  Christenen die - opgesloten in het land van Maarten Luther - verlangen naar vrijheid van geloof,  en vrijheid van leven. Van de steen van hoop van de berg van wanhoop ...gingen leven=
De media in de DDR hebben niet over dit bezoek geschreven. Verrassend genoeg paste de strijd van de zwarte bevolking voor hun rechten goed in de politieke propaganda van de communisten: het vreselijke kapitalisme, dat de mensen als slaven behandelt en slechts gericht is op de winst van de weinige rijken.

Maar mensen vreesden waarschijnlijk het gepraat over vrijheid en niet-gewelddadig verzet tegen het politieke establishment. Nog meer waren ze bang voor toegewijde christenen die opkwamen voor vrijheid. Er werd waarschijnlijk gevreesd dat het idee van geweldloos verzet in de DDR-bevolking voet aan de grond zou krijgen.


25 jaar later was het tijd. Het geweldloos verzet tegen de heerschappij van de communistische partij vond haar uitgangspunt in de kerken van de DDR. ML King's ideeën en prestaties hebben mensen in de DDR geïnspireerd. Een geweldloze revolutie heeft een onrechtvaardige regel ten val gebracht.  We zingen: „In Christus ist nicht Ost noch West“ , een lied dat King ook in Amsterdam de Rai zong.


Nadenkend over ML King

ML King was een begaafd spreker. Hij betoverde zijn publiek met briljante welsprekendheid. Hij heeft dit geschenk ook opzettelijk gebruikt. Eén ding was anders met hem. Het resultaat is dat zijn toespraken nog steeds worden aangehaald als 'eeuwenoude toespraken' en de hoop levend houden om zijn visie te realiseren.
King zelf heeft dit gezegd:
"Hoe kon ik de beste indruk op de mensen maken? Moet ik indruk op ze maken met een geleerde preek? Of moet ik, zoals ik altijd heb gezegd, prediken in afhankelijkheid van Gods Geest en inspiratie? Ik besloot om het laatste te doen. Ik zei tegen mezelf: blijf op de achtergrond, Maarten Luther King, en zet God op de eerste plaats, dan zal alles goed zijn. Onthoud dat je slechts een kanaal van waarheid bent en niet de bron.”

Martin Luther King leefde als een christen in de wereld. Alle onrecht en geweld zijn het niet eens met wat God wil voor mensen. Het gaat niet alleen om de ziel in de relatie tussen God en de mens, niet alleen om theologische correctheid en vrome taal. Het gaat over de ziel en het lichaam, d.w.z. hele lichamelijke bestaan. King heeft dat altijd benadrukt..


Vertrouw op de creatieve kracht van Gods liefde! Dit is het unieke aan de taalkracht van Martin Luther King. Zijn toespraken zijn niet louter een reeks brieven of een reeks Bijbelteksten. Hij siert zijn spraak niet met geleerd geloof. Hij spreekt over Gods werk in de wereld als een levende gebeurtenis.
De woorden van Martin Luther King klinken dus alsof hij niet over visioenen spreekt, maar zegt dat ze zijn uitgekomen!

Mijn eigen verhaal in relatie tot King:
In de herfst van 1989 had ik en vele anderen ook een droom. We wilden een vrijere en eerlijkere samenleving terug in de DDR.  We  raakten betrokken bij burgerinitiatieven en hebben opgeroepen tot politieke veranderingen. In die tijd dachten we niet aan een hereniging van Duitsland omdat we geloofden dat de Sovjet-Unie het nooit zou toestaan.


In die tijd lagen de christenen van de verschillende denominaties erg dicht bij elkaar. Samen wilden we  meer vrijheid en een democratisch politiek systeem bereiken. Nadat vrijheid was bereikt, gingen de christenen van de verschillende denominaties weer hun eigen weg en verwijderden zich van elkaar.

De droom van vrijheid werd waar. Tegelijkertijd werden oude muren tussen de denominaties herontdekt, om zo te zeggen.


Inmiddels zijn er bijna 30 jaar verstreken. De kerken, vooral in Oost-Duitsland, hebben een groot aantal leden verloren en verkeren in financiële moeilijkheden. Christenen lijken externe druk nodig te hebben om na te denken over de hoofdzaken van het geloof.

Ich möchte mit einem Zitat von ML King schließen:
Ik wil graag afsluiten met een citaat van ML King:

„Wenn wir die Freiheit erschallen lassen – wenn wir sie erschallen lassen von jeder Stadt und jedem Weiler, von jedem Staat und jeder Großstadt, dann werden wir den Tag beschleunigen können, an dem alle Kinder Gottes – schwarze und weiße Menschen, Juden und Heiden, Protestanten und Katholiken – sich die Hände reichen und die Worte des alten Negro Spiritual singen können: "Endlich frei! Endlich frei! Großer allmächtiger Gott, wir sind endlich frei!“

"Als we de vrijheid laten klinken - als we het laten rinkelen vanuit elke stad en elk gehucht, vanuit elke staat en elke grote stad, dan kunnen we de dag versnellen waarop alle kinderen van God - zwart en blanke mensen, Joden en heidenen, Protestanten en Katholieken -  de handen ineen slaan en de woorden van de oude negro spiritual zingen: "Eindelijk vrij! Eindelijk vrij! Grote almachtige God, we zijn eindelijk vrij!" Free at last, free at last, thank God Almighty free at last…..  Ella zingt….

Tijdens de protesten op de marktplaats van Bitterfeld in 1989, zong Dietmar, het volkslied van de Bürgerrechtsbewegung van King:  We shall overcome. Hij zong met zijn eigen gitaar, die hij in 1989 ook gebruikte en sloot hiermee zijn preek af.

Met vr groet: Harry Nobbe